Wanneer je buiten het zicht van je werkgever of opdrachtgever met je eigen laptop, of ander gereedschap, werkt, nemen gezondheids- en veiligheidsrisico’s toe. Alsof de regels over veilig werk alleen gelden als iemand waar je afhankelijk bent in de buurt is.

Professioneel werken, de regels

Gezond en veilig werken is traditioneel goed geregeld in Nederland. EU-regels zijn vertaald naar nationale wet- en regelgeving. Werkgevers en werknemers hebben op sectoren toegesneden arbocatalogi gemaakt. Ondernemings- en medezeggenschapsraden hebben wettelijke zeggenschap over arbeidsomstandigheden. Het resultaat: van hoger hand gerealiseerde bescherming voor medewerkers. De grootste uitdaging is vaak nog: hoe krijgen we het,als bedrijf, sector of samenleving, voor elkaar dat werkenden zichzelf bewust zijn van risico’s en maatregelen blijvend toepassen?

Professioneel werken in de praktijk

Nu de praktijk. De traditionele organisatie verandert. Als professional werk je vaker op verschillende locaties, bij klanten, thuis of waar het efficiënt is. En vaak ook ’s avonds of in het weekend. Tijd- en plaatsonafhankelijk werken biedt werkgever en werknemer voordelen, maar waar blijft de aandacht voor arboverantwoordelijkheden en -toezicht? Wie let op bureauhoogte, lichtinval en werkdruk? Wie signaleert een dreigende burn-out? Als er op dit moment geen gezondheidsklachten zijn, is daar vaak weinig aandacht voor. De kanteling naar flexibele arbeid maakt dat de traditionele – verticaal georganiseerde en plaatsgebonden – arbozorg vraagt om een nieuwe doordenking. Zeker voor professionals.

Professioneel werken, zelf aan de slag

Hoe? Vaak heb je het als professional goed in de gaten als je balans vermindert tussen je lichaam en wat je er van vraagt. Is dat alleen iets voor jou? Heb het daar eens over met andere professionals. Gebruik een collega als spiegel of klankbord. Een andgezond en veilig werkener ziet bijvoorbeeld eerder dat je balans werk-privé scheef raakt. Verken je belangrijkste gezondheids- en veiligheidsrisico’s en mogelijke oplossingen. Zoek uit wie waarvoor verantwoordelijk is. Je werkgever behoudt zijn wettelijke verantwoordelijkheden. Maar als flexibele medewerker ben je de enige die zelf regie kan pakken op je gezondheid en veiligheid. De ene keer omdat je werkgever je er op wijst, de andere keer door het consequent toepassen van (beschermende) maatregelen. Niet omdat het moet, maar omdat je het wilt.

Aan de kennis zal het niet liggen

Aan gebrek aan kennis zal het niet liggen. Die is immens. Daar kun je als professional mee aan de slag. Alleen of juist samen. Zoek naar werkzame ‘light’ versies, die snel en eenvoudig toegankelijk zijn. Beperk je tot de essentie. Ook dan blijft de vraag: hoe zorg je dat je zelf het belang van gezond en veilig werken ziet en daarin je verantwoordelijkheid pakt? Dat kan alleen als als als professional ook professioneel met jezelf omgaat.

Joke Dekker en Bruno Fermin, adviseurs bij het CAOP.