Leren en ontwikkelen tijdens de loopbaan

Wie gaat er over de richting waarop je jezelf ontwikkelt? Jij? En kunnen afspraken in je cao daar bij helpen?

Pas las ik de handreiking ‘Professionaliseren voor scholen voor voortgezet onderwijs’, gemaakt in opdracht van de VO-raad en vakbonden. Veel letters. Een citaat uit de bijlage van de cao, springt er voor mij uit: ‘Een leraar beslist zelf hoe hij dit budget (persoonlijk basisrecht in geld voor deskundigheidsbevordering en professionaliseringsactiviteiten, JD) inzet.’ En: ‘Het budget kan uitsluitend worden ingezet voor opgedragen professionaliseringsactiviteiten als de werknemer daarmee instemt’ (art. 17.5 lid 2). Waarom spreekt dat me aan?

Mogelijkheden in cao’s

Blijven leren tijdens je loopbaan is belangrijk om werk te houden. Technologische ontwikkelingen, internationalisering, individualisering, arbeidsmarktontwikkelingen en maatschappelijke veranderingen stellen nieuwe eisen aan medewerkers.

Veel cao’s bevatten afspraken over geld en/of tijd voor leren en ontwikkelen, zoals:

  • een studiekostenregeling met staffel, zoals een 100 procentvergoeding voor scholing voor je huidige functie, de helft (of minder) voor scholing zowel gericht op de huidige als op een toekomstige functie (elders). Werkgever en werknemer maken samen afspraken. Soms geldt hier een terugbetalingsregeling als je ontslag neemt voor een nieuwe baan.
  • persoonlijke budgetten in tijd en/of geld. Voor duurzame inzetbaarheid (adempauze/tandje terug, vitaliteit, balans werk-privé, ontwikkeling) of toegespitst op leren en ontwikkelen, gericht op een werkzame toekomst, waar dan ook. Je kunt ze bijvoorbeeld inzetten voor sporten, een cursus Frans leren, een coachopleiding of als aanvulling op de studiekostenregeling.

Voor leren en ontwikkelen ruimer dan je huidige functie, zijn beide regelingen in te zetten. Maar bij de studiekostenregeling bepaalt de werkgever of en in welke mate je die voor je doel kan gebruiken. En soms is de grens tussen scholing voor de huidige en de toekomstige functie vaag. Bij het persoonlijke budget heb je het zelf meer voor het zeggen. Het is min of meer je eigen geld.

Dat spreekt me aan

Een vage grens dus tussen leren voor nu en voor de toekomst en tussen verantwoordelijkheid van jou en je werkgever. Misschien is dat een reden waarom medewerkers nog veel meer hun persoonlijke budget kunnen inzetten. Wat me aanspreekt in de cao VO is dat het budget is geadresseerd voor een brede ontwikkeling. En dat volstrekt helder is wie er over gaat: ‘De leraar beslist zelf.’ En het inzetten van een deel van het persoonlijke budget voor professionaliseringsactiviteiten vanuit de school, kan alleen als de werknemer dat wil. Ik voel me aangesproken.

Joke Dekker is adviseur bij het CAOP.