Hoe wordt het aanbod van het professionaliseringsprogramma bepaald? Past het aanbod bij jouw leervraag? Wie bepaalt het aanbod en op basis van wat? Er zijn organisaties waar medewerkers dat zelf doen. Ze gaan samen aan de slag met hun eigen leervragen.

Jouw persoonlijke leervraag

Je eigen leertraject vormgeven en tegelijk samen optrekken met collega’s. Er zijn organisaties waar het zo geregeld is. Daar beslissen collega’s zelf of ze meedoen met hun collectieve maatwerkprogramma. Ze formuleren hun persoonlijke leervraag binnen een gemeenschappelijk kader. Het professionaliseringsprogramma is verbonden aan de dagelijkse praktijk, directe toepassing in het dagelijks werk is een van de uitgangspunten. Het programma is daarom effectief qua inzet van tijd en geld. Het belangrijkste is natuurlijk dat iedereen toewerkt naar een persoonlijke leeropbrengst en dat het verder professionaliseren tot iets van ons allemaal is gemaakt.

Blanco vel

Stel je een blanco vel voor waarboven je hard zit te bedenken wat je wilt leren. Dat is lastig. Met die vraag kan je ook samen aan de slag door als collega’s om stap voor stap naar de leervraag toe te werken. Iedereen denkt mee, geeft feedback en stelt vragen. Zo komt je eigen leervraag tot stand en kies je er een goede uitvoering bij.

Leren doe je samen en alleen

Wat is leren eigenlijk en hoe doen we dat het beste? De Amerikaanse onderzoeker Robert Marzano ontwierp een leermodel met vijf dimensies: motivatie, verwerven en integreren van nieuwe kennis, verdiepen en verbreden van kennis, toepassing van kennis in betekenisvolle situaties en tot slot reflectie. Leren kan op verschillende manieren gebeuren: individueel of gezamenlijk. Motivatie is een individuele dimensie. Elkaar inspireren, een mini-stage lopen, nieuwe ervaringen opdoen en kennisdelen doe je natuurlijk samen.

Samen? Hoe dan?

Een onderwerp verder uitdiepen, doe je meestal individueel. Samen met anderen betekenis geven aan die nieuwe kennis werkt weer verrijkend: een boek bespreken, een presentatie voorbereiden of een artikel schrijven. Een stap verder gaat het experimenteren met een manier van werken of nieuwe taak. Je kunt er ook bewust voor kiezen om met een collega met een andere leerstijl te werken waardoor je anders naar iets gaat kijken. In veel organisatie’s zitten medewerkers van diverse disciplines in een intervisiegroepjes. Dat werkt vaak goed en zorgt tevens voor inzicht in elkaars competenties en disciplinesMaar werkt zo’n nieuwe aanpak ook? Deelnemende collega’s geven aan waarin het professionaliseringsprogramma verschilt van een persoonlijk ontwikkelplan. ‘Dit leertraject is vrijwillig terwijl een persoonlijk ontwikkelplan eerder als een verplichting voelt’. ‘Niet het opleidingsaanbod, maar mijn eigen leervraag staat centraal’. ‘Het is je eigen plan én je mag samen met anderen optrekken in je eigen tempo’. ‘Een traditioneel opleidingsplan is gericht op ontwikkeling van A naar B. Als je met een leervraag en leeractiviteiten aan de slag gaat, kun je aansluiten bij wat je onverwacht tegenkomt. Het leven is immers niet altijd te plannen’.

Zelf aan de slag?

Ook zo aan de slag? Begin dan klein en wissel uit met wie ervoor open staat: collega’s, mensen in je netwerk, leidinggevenden, ondernemingsraad, HRM. Het is vast mogelijk medestanders te vinden die hun eigen leervraag willen uitdiepen én samen willen op te trekken. Succes!

Martine Maes en Joke Dekker zijn adviseurs bij CAOP. Zij begeleiden vakmanschapstrajecten.