De beoordelingsafhankelijke beloning komt veel voor. Vroeger waren er vaste salarisstappen. Wat vindt de functiewaarderingsdeskundige van de vakbond ervan? Lees hier verder om de mening van Frank Knauf (Adviseur bij FNV ) te lezen.

Veel bedrijven hebben hun vaste periodieken afgeschaft en ingeruild voor een beoordelingsafhankelijke groei door de salarisschaal. Periodieke-bedragen staan vaak niet eens meer in de schaal, alleen het minimum en het maximum van de salarisschaal. De individuele beoordeling bepaalt dan met welk percentage het salaris groeit tot het maximum bereikt is.

Het actuele salaris gedeeld door het maximum salaris is de Relatieve Salaris Positie: de RSP. Dat is inmiddels een bekend begrip. Als je goed je best doet, groei je sneller door de schaal en je krijgt er elk jaar weer wat extra’s bij. Maar hoe zit dat nou en wat moeten we daarvan vinden?

Beoordeling afhankelijke beloning: de zwaarte bepaalt het maximum

Het maximum salaris is wat de functie waard is als die uitgeoefend wordt door een vakvolwassen functiehouder. Dat is de werknemer die de vereiste kwalificaties heeft en de functie in al zijn aspecten uitvoert.

De reden dat er meer dan één bedrag in een salarisschaal staat, is dat er ook niet-vakvolwassen functiehouders bestaan. Zij zijn (relatief) nieuw in de functie, hebben wel de vereiste kwalificaties (anders hadden ze de functie niet gekregen), maar nog niet de ervaring om de functie geheel en op de gewenste wijze uit te oefenen. Werkgevers willen hen niet het volledige salaris betalen en daarom zijn er periodieken.

Bij vaste periodieken krijg je er jaarlijks één bij tot het einde van de schaal bereikt is, in de veronderstelling dat iedereen er ongeveer even lang over doet om vakvolwassen te worden. Bij beoordelingsafhankelijke beloningsgroei bereikt op basis van de individuele beoordeling de een sneller en de ander langzamer het maximum.

Als je niet de beloning krijgt die je waard bent

Voorop staat dat het maximum salaris de norm is, en alles daaronder is een tijdelijke situatie: voor dit werk krijg je dat betaald. In de praktijk klopt het weleens niet. We zien te vaak teveel periodieken, te lage beoordelingsafhankelijke verhogingspercentages, een te grote afstand tussen schaalminimum en –maximum. Dan krijgen vakvolwassen werknemers niet het salaris dat ze waard zijn. De (lagere) salarisgroei die ze (veel langer) jaarlijks krijgen, is een sigaar uit eigen doos. Op de lange termijn verdienen ze (fors) minder.

De tijd benodigd om van minimum naar maximum beloning te groeien moet dezelfde zijn als de tijd benodigd om je de functie eigen te maken. En die tijd ligt tussen één dag en 7 jaren afhankelijk van het niveau van de functie. Een normale periodiekgrootte is tussen de 2,5% en 3%. Dus een normale afstand tussen minimum en maximumsalaris in de schaal ligt tussen 2,5% en 20%. Houd dat aan als je zelf een eigen systematiek maakt of beoordeelt.

Vakvolwassenheid bepaalt beoordelingsafhankelijke beloning

Bij de groei door de schaal gaat het om de mate van vakvolwassenheid. Daarop moeten de beoordelings-aspecten afgestemd zijn. In de praktijk zien we te vaak prestatie-elementen in de beoordeling. Dat is vervuiling, die leidt tot onderbetaling. Prestaties belonen kan, maar wel buiten de schaal, bijvoorbeeld door een bonus. Vermenging leidt tot minder transparantie, uitlegbaarheid en controleerbaarheid. De link tussen wat je doet en krijgt wordt vager.

De cao loonsverhoging in de beoordelingsafhankelijke groei stoppen

Soms willen bedrijven de cao loonsverhoging in de beoordelingsafhankelijke groei stoppen. In de verhogings¬tabellen, waarin staat welke beoordeling tot welke procentuele salarisverhoging leidt, is dan de cao loons¬ver¬hoging verdisconteerd. Zo wordt de reeds bij cao afgesproken loonsverhoging opeens voorwaardelijk.

De cao loonsverhoging is gebaseerd op de ontwikkeling van de productieprijzen en de toegenomen arbeidsproductiviteit. Alles wordt duurder, jouw arbeid toch ook? En als je productiviteit toeneemt, mag je ook meer kosten. Zo wordt al sinds jaar en dag de loonruimte bepaald. Die loonsverhoging hoor je te krijgen zonder verdere voorwaarden.

FNV neutraal over boordelingsafhankelijke beloning groei

FNV staat neutraal tegenover beoordelingsafhankelijke beloning groei als de spelregels eerlijk zijn. En dat is als beoordeeld wordt op vakvolwassenheid ofwel functiebeheersing. Als het maximum van de schaal bereikt wordt zodra de werknemer de functie beheerst. Als de beoordelingscriteria gericht zijn op de mate van functiebeheersing en niet prestatie. En als de bij cao afgesproken loonsverhoging erbuiten gehouden wordt. In die situatie krijgen werknemers eerder het salaris dat hun functie waard is (eerder op maximum) en verdienen ze op den duur meer. Wel is de winst klein ten opzichte van vaste periodiekentoekenning mits het aantal periodieken ook dan passend is bij de salaris-schalen en het niveau van de functies waarvoor die bedoeld zijn.