Mijn vader was constructeur. Wat ik al vroeg leerde, is dat een kast altijd waterpas moet staan. Het timmermansoog, zo noem ik dat. Natuurlijk heb ik ook andere dingen geleerd, zoals respect voor de mensen om je heen en het feit dat iedereen anders is. Welke lessen heb jij thuis geleerd? Hoe beïnvloeden die jouw loopbaan? Welke doelen zijn van jezelf en welke doelen kreeg je in je jeugd cadeau? Passen die nu ook nog bij jou?

‘Wie is je vader, wie is je moeder?’

Hiermee begint Tante Es haar interviews. Geen gek begin, volgens de psychologie. Ouders hebben veel invloed op hoe een persoon zich ontwikkelt. Een vriendin kreeg tijdens een loopbaantraining de opdracht om te onderzoeken welke waarden, gedragingen en doelen zij van haar ouders had meegekregen en welke zij voor zichzelf had gesteld. De gedachte hierachter is dat wij allemaal onbewust bezig zijn de (onvervulde) wensen van onze ouders waar te maken. Wij willen immers dat onze ouders trots op ons zijn.

Uit onderzoek blijkt dat de ouders op verschillende wijzen invloed hebben op de loopbaan van hun kinderen. Vaders hebben een andere invloed dan moeders. Vaders beïnvloeden direct de ideeën over werk. Moeders zijn belangrijk voor de overdracht van zelfbepaling. Zelfbepaling wil zeggen dat je weet wie je bent en dat je kunt doen zoals je bent. Moeders zouden zo dus stimuleren dat je je eigen weg en je eigen loopbaan kiest.

db691159a37d05c90646b1e94a0eaa6e

Zijn deze keuzes echt jouw keuzes?

Volgens socioloog Bordieu is de manier waarop je naar de wereld kijkt en hoe je de wereld interpreteert, ingegeven door de sociale omgeving zoals je die in je jeugd meemaakt. Zo worden ook “eigen” keuzes nog beïnvloed door ouders. Een vriend van mij was erg verbaasd dat ik moest nadenken of ik wel leidinggevende wilde worden. En waarom startte ik niet gewoon mijn eigen bedrijf? Door zijn bril bekeken is dat het hoogst haalbare dat je kan bereiken. Hij is dan ook het kind van een ondernemer. Hoe zou je kunnen onderzoeken welke waarden bij jou horen en welke bij je ouders?

1. Bedenk welke waarden jij expliciet hebt meegekregen van thuis.
2. Zijn er ook waarden die thuis niet werden benoemd, maar wel heel belangrijk zijn? Vraag eventueel ook bij je broer of zus na wat zij hebben ervaren. Denk hierbij aan dingen als samenwerken, gewoon is ook wel goed genoeg.
3. Vraag bij vrienden of familie na welke waarden zij belangrijk vinden. Zo ontdek je verschillen en wordt helder welke waarden voor jou onderscheidend zijn.
4. Welke waarden passen bij jou? Sluit je beroepskeuze hier ook bij aan?

Heg timmermansoog van mijn vader

Het is natuurlijk maar de vraag of de waarden die je hebt meegekregen in je jeugd ook levenslang jouw waarden moeten blijven. Er gebeuren dingen waardoor je anders naar de werkelijkheid gaat kijken. Ik ken mensen die juist het tegengestelde nastreven van de doelen van hun ouders. Het zette me aan het denken over de invloed van mijn ouders op mijn loopbaan.

Wat ik thuis heb geleerd is dat je voor jezelf moet kunnen zorgen, maar dat je dat doet in een wereld met andere mensen samen. En dat timmermansoog, dat heb ik ook meegekregen. Er staat geen kastje scheef zonder dat ik het zie.

Meer lezen:

Nieuws.nl – Invloed ouders carrière
Z24.nl – Workaholic door je ouders
Coachbureau.nl – Invloed ouders carrière
Kritischehouding.nl – Positieve waarden
Wikipedia.org – Normen en waarden