Studeren na je 50ste, zou dat nog gaan? Naarmate ik ouder word lijkt het moeilijker om feiten en begrippen op te slaan. Hoe zit dat eigenlijk? Studeren jongeren anders en gemakkelijker dan mensen die de 50 zijn gepasseerd? En als dat zo is wat kan ik eraan doen? Ik sprak over dit onderwerp met Gezinus Wolters, docent psychologie aan de Universiteit Leiden.

Een extra inspanning

Als je ouder wordt kun je wel degelijk studeren en jezelf nieuwe kennis en vaardigheden eigen maken. Wel kost het na je 50ste meer energie dan toen je jonger was. Studeren na je 50ste vraagt daarom extra motivatie en extra discipline. Zowel het starten als het volhouden van een studie kost extra inspanning. Motivatie en discipline is nodig om toch voldoende tijd te maken voor de studie en het (opnieuw) ontdekken van een leerstijl.

 Studeren na je 50ste: ‘leren’ wordt een nieuw begrip

Het woord ‘studeren’ doet vooral denken aan jongeren in het voortgezet en hoger onderwijs. Niet zo zeer aan mensen die nog in de schoolbanken zitten na hun 50ste. Maar vergis je niet. De meeste dingen leren we niet op school, maar juist daarbuiten in het dagelijkse leven. We leren nieuwe mensen kennen, een nieuwe magnetron te gebruiken en we lezen de krant, kijken tv en surfen op internet om op de hoogte te blijven van de ontwikkelingen in de wereld. Al deze dingen betekenen dat we nieuwe informatie verwerken en opslaan, dat wil zeggen dat we aan het leren zijn zonder daar veel bij stil te staan. Een leven lang leren, dat doen we dus al!

Studeren met een volwassen brein, beperkingen na je 50ste

Ons brein is een wonder van vernuft. Het stelt ons een leven lang in staat om ons aan te passen aan veranderingen en nieuwe uitdagingen aan te gaan. Dat brein heeft echter ook beperkingen. Eén daarvan is dat het verwerken en opslaan van nieuwe informatie iets minder gemakkelijk gaat als we ouder worden. Na je 50ste begint het wat moeilijker te worden om nieuwe informatie te onthouden. Dat het wat moeilijker gaat, zegt niet dat het niet meer kan! We moeten er alleen meer moeite voor doen.

Een actieve leerstijl op latere leeftijd

De ideale methode om te studeren (na je 50ste ) bestaat niet, deels omdat de beste manier van leren afhankelijk is van wat geleerd moet worden. Zo vereist het leren van een nieuwe vaardigheid (zoals het werken met een computer) een andere aanpak dan het leren van kennis op een bepaald vakgebied (zoals het leren van een nieuwe taal). Wel zijn een aantal richtlijnen te geven die nuttig zijn voor studeren, zowel op jongere als op oudere leeftijd.

  • Belangrijk voor het leren van kennis is bijvoorbeeld om actief organisatie aan te brengen in de leerstof. Maak samenvattingen van wat geleerd is, zoek relaties tussen de nieuwe informatie met wat al bekend is en breng latere informatie in verband met wat eerder werd geleerd.
  • Omdat nieuw geleerde informatie snel vergeten wordt, is ook regelmatig herhalen van belang. Voor het leren van nieuwe cognitieve of motorische vaardigheden is vooral veel oefenen cruciaal; oefen nieuwe regels of procedures zo vaak mogelijk en pas ze ook toe in andere dan de originele leersituaties.
  • Als veel nieuwe feiten (begrippen, namen of cijferreeksen) moeten worden onthouden zijn er diverse technieken die daar bij kunnen helpen, bijvoorbeeld door er mentale beelden en associaties bij te vormen (zie bijvoorbeeld Vink, 1989).

Studeren na je 50ste? Je bent niet te oud, gewoon doen!

Dat je na je 50ste nog heel goed in staat bent om te studeren, blijkt bijvoorbeeld uit het grote succes van cursussen voor 50-plussers. Daarbij gaat het vaak om cursussen op beperkte schaal. Dit is dus niet illustratief voor complete studies en opleidingen gericht op omscholing of bijscholing. Dat zelfs 65-plussers echter nog graag en veel kunnen bijleren, moet voor mensen na hun 50-ste toch een voorbeeld zijn om in voorkomende gevallen niet te aarzelen om opnieuw te gaan studeren.

Professionals FNV helpt je bij het vinden van een (beroeps)opleiding die precies past bij jou en je talenten. Dan doen we op verschillende manieren, zoals de (voor leden gratis) workshops als Ontdek je talent of individuele loopbaanchecks. Die worden vaak zelfs door je werkgever betaald. Wil je dar meer over weten? Stuur ons gerust een bericht via het contactformulier, dan helpen wij je  verder.

Bron: Gezinus Wolters (docent psychologie, universiteit Leiden).

Links over studeren na je 50-ste

Ontwikkeladvies voor 45-plussers

 

Je bent 45 jaar of ouder. En je wilt je werk graag lang en gezond blijven doen. Of je bent nieuwsgierig wat voor werk er verder nog mogelijk is. Bijvoorbeeld omdat je je afvraagt of jouw werk in de huidige vorm over een aantal jaren nog wel bestaat. De FNV biedt je nu de kans om je buiten je werkgever te verdiepen in je toekomst. Zo heb je zelf de regie over je loopbaan. Meld je nu aan voor het Ontwikkeladvies

Waar gaan we op in?

  • Wil je je huidige functie blijven uitoefenen of is er nog meer mogelijk?
  • Welke toekomstscenario’s zie je nog in je huidige werkgebied of daarbuiten?
  • Hoe kun je je werk tot je pensioen volhouden?
  • Welke stappen moet je nemen om dit te bereiken?

Waarom via de FNV?

Veel werkgevers bieden al een ontwikkeltraject aan. FNV biedt je echter de mogelijkheid om je buiten je werkgever te verdiepen in je loopbaan. Zodat wij alles op een onafhankelijke manier kunnen bekijken. Een Ontwikkeladvies bestaat uit een aantal gesprekken met een professionele loopbaancoach. Na aanmelding volgt een telefonische intake. Op basis daarvan kunnen meerdere gesprekken volgen met als afsluiting een persoonlijk ontwikkelplan.

Voor wie?

Je komt in aanmerking voor het ontwikkeladvies als je:

  • 45 jaar of ouder bent
  • gemiddeld 12 uur of meer werkt
  • niet ziek bent
  • niet in een reorganisatie of ontslagregeling zit

Brede aanpak ouderenwerkloosheid

Het Ontwikkeladvies is een initiatief van het ministerie SZW als onderdeel van een brede aanpak om ouderenwerkloosheid terug te dringen. De FNV, die opkomt voor jouw belangen op het gebied van werk en inkomen, is een van de uitvoerende partijen van dit initiatief. Wij wil hiermee 45-plussers meer de regie geven over hun loopbaan. De FNV heeft de uitvoering van de ontwikkelgesprekken vormgegeven samen met SWA HR Diensten. Deelname is kosteloos; de kosten worden volledig vergoed door het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.

Meer informatie

Wil je voordat je een afspraak maakt meer achtergronden over de loopbaanadviseur of het ontwikkeltraject? Bel dan naar (030) 600 85 50 en vraag naar Frans Bergman. Of stuur een mail met je vragen naar info@swahrdiensten.nl

Voldoe je niet aan de voorwaarden, maar wil je wel met je loopbaan aan de slag? Ga naar FNV Loopbaanadvies.